Παλαιότερα είχαμε συνηθίσει στο γεγονός πως τα laptop είναι πιο αργά από τα σταθερά και συνήθως είχαμε και τα 2 ανάλογα την χρήση. Πλέον οι φορητοί επεξεργαστές είναι εξίσου γρήγοροι με τους "σταθερούς" συγγενείς τους, ενώ μάλιστα καταναλώνουν ελάχιστη ενέργεια χάρις την έξυπνη διαχείριση πόρων.


Πως ακριβώς διαχειρίζονται τους πόρους;


Μια πληθώρα τεχνολογιών βοηθάει έναν φορητό επεξεργαστή να καταναλώνει όσο το δυνατόν λιγότερη ενέργεια: από το να κλείνει πυρήνες που δεν χρησιμοποιεί (C-States), την συνεχόμενη βελτιστοποίηση της συχνότητας και του βολτάζ (P-States), μέχρι την χρήση του κυκλώματος γραφικών (σε APUs) για βελτιστοποιημένη λειτουργία. Όλες αυτές τις τεχνολογίες τις συναντάμε και στους σταθερούς επεξεργαστές πλέον αλλά η ανάγκη της φορητότητας είναι που τους έφερε σε ύπαρξη εξ' αρχής.


Ο ανταγωνισμός των κινητών και tablet


Τα laptop τα τελευταία χρόνια έχουν πληγεί πολύ από την εξέλιξη των κινητών και tablet που σιγά σιγά και σε συνεργασία με την άνθηση των mobile και web εφαρμογών αντικαθιστούν ως εργαλεία τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Έτσι λοιπόν πρέπει να φέρουν κάτι καινοτόμο στο τραπέζι για να μείνουν στον ανταγωνισμό. Η μεγαλύτερη ζωή μπαταρίας και η επεξεργαστική ισχύς είναι οι κυριότερες απαιτήσεις των χρηστών, ενώ ακολουθούν το βάρος και η πρακτικότητα. Τόσο η Intel όσο και η AMD, ειδικά με την επερχόμενη σειρά Ryzen 4000, έχουν κάνει άλματα σε αυτό τον τομέα παράγοντας επεξεργαστές με κατανάλωση μόλις λίγα watt και επεξεργαστική ισχύ σταθερού επεξεργαστή μόλις 1 γενιάς πίσω.


Τι να προσέξω όταν επιλέγω laptop


Πολλές φορές οι αριθμοί των μοντέλων δεν είναι αντιπροσωπευτικοί της ταχύτητας ενός επεξεργαστή. Καλό είναι να βλέπετε τα πλήρη χαρακτηριστικά από την ιστοσελίδα του κατασκευαστή ή και κάποια εξειδικευμένη ιστοσελίδα, με προσωπική προτίμηση το cpu-world.com. Οι 2 πυρήνες πλέον είναι πολύ λίγοι, οπότε εκτός εάν η χρήση μας περιορίζεται σε εφαρμογές του office και 1-2 καρτέλες ιστοσελίδων καλό είναι να αποφύγουμε τέτοια μοντέλα. Όσον αφορά τη συχνότητα λειτουργίας θα δείτε πως έχουν την βασική συχνότητα λειτουργίας (frequency) και την συχνότητα turbo. Η συχνότητα turbo είναι που μας επιτρέπει να πιάσουμε επιδόσεις σταθερού υπολογιστή, ΑΛΛΆ σε αυτή τη συχνότητα ο επεξεργαστής μπορεί να λειτουργήσει για μικρό χρονικό διάστημα και όχι με όλους του τους πυρήνες χρονισμένους σε αυτή τη συχνότητα. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει πως αν έχουμε σκοπό να κάνουμε απαιτητικές εργασίες στο laptop μας, όπως rendering ή gaming, θα πρέπει να επιλέξουμε έναν επεξεργαστή που να έχει όσο γίνεται πιο υψηλή βασική συχνότητα λειτουργίας, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως θα επιλέξουμε μοντέλο με λιγότερους πυρήνες! Καλώς ή κακώς αυτό που κάνει την διαφορά στην πραγματική χρήση έναντι των benchmark είναι το single thread performance, πόσο γρήγορα μπορεί δηλαδή ο επεξεργαστής να εκτελέσει 1 εργασία κι όχι πόσο καλά κάνει multitasking, που κι αυτό χρειάζεται αλλά σε λιγότερο βαθμό. Αν μπορούσαμε να ορίσουμε μια κλίμακα προτίμησης για τα χαρακτηριστικά ενός επεξεργαστή θα ήταν Συχνότητα > Cache > Πυρήνες.


Με τα νανόμετρα (nm) τι γίνεται;


Ειδικά στον χώρο των φορητών συσκευών μεγάλο ρόλο στην αποδοτικότητα ενός επεξεργαστή παίζει το μέγεθος των διαύλων (transistor). Όσο εξελίσσεται η οπτική μηχανική μας επιτρέπει να δημιουργούμε όλο και μικρότερα κυκλώματα. Αυτή τη στιγμή οι περισσότερες γραμμές παραγωγής χρησιμοποιούν 7-12 νανόμετρα, ενώ περιμένουμε τα πρώτα δείγματα 5 νανομέτρων με εικασίες για 3 νανόμετρα τα επόμενα χρόνια! Ας θυμηθούμε λίγο φυσική Γυμνασίου, κάθε αγωγός ηλεκτρικού ρεύματος έχει μια αντίσταση. Η αντίσταση αυτή υπολογίζεται από την εξίσωση R = p * L/A, όπου R είναι η αντίσταση σε Ohm, p είναι η σταθερά αντίστασης του υλικού μας, L το μήκος του αγωγού και A το εμβαδόν της διατομής του. Κάνοντας τους διαύλους μικρότερους μειώνουμε το μήκος & την διατομή άρα & την αντίσταση. Η μικρότερη αντίσταση μας επιτρέπει να παράγουμε το ίδιο έργο με λιγότερο ρεύμα & φυσικά λιγότερη θερμότητα. Επιπλέον έχοντας μικρότερους διαύλους μπορούμε να χωρέσουμε περισσότερους στον ίδιο χώρο! Αυτή τη στιγμή την μάχη των νανομέτρων φαίνεται να την κερδίζει η AMD με τους επεξεργαστές Ryzen για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.


Τελικά να επιλέξω laptop ή όχι;


Αν υπάρχει ανάγκη για φορητότητα τότε η απάντηση είναι ξεκάθαρα ναι, αν πάλι όχι θα πρέπει να ζυγίσετε όλα τα υπέρ και τα κατά. Συνήθως ένα laptop υψηλών προδιαγραφών (π.χ. gaming) είναι είτε ακριβότερο είτε υποδεέστρερο ενός σταθερού. Αν δεν υπάρχουν τέτοιες απαιτήσεις υπάρχουν πάρα πολύ καλές και αξιόπιστες επιλογές σε όλη την mid-range γκάμα από αξιόλογους κατασκευαστές όπως Dell, HP, Lenovo κ.α. Φυσικά μην αποκλείετε και την περίπτωση του refurbished. Στην Spintech ψάχνουμε καθημερινά για τα καλύτερα κομμάτια της αγοράς κι όντως αρκετά συχνά πετυχαίνουμε διαμάντια μόλις 3 γενιές πίσω σε κατάσταση καινούριου και σε τιμή που θα ζήλευε & το skroutz!


Bonus: Πως να χρησιμοποιείτε σωστά την μπαταρία


Η μπαταρία του laptop παίζει μεγαλύτερο ρόλο από ότι πιστεύετε. Ειδικά στα νέα μοντέλα για να φτάσουμε την πλήρη συχνότητα turbo χρειάζεται ρεύμα τόσο από τον φορτιστή όσο κι από την μπαταρία! Όταν η μπαταρία είναι σε κακή κατάσταση (δεν κρατάει πολύ) ή απλά δεν έχουμε συνδεδεμένο το φορτιστή το laptop μας θα δουλεύει σε λειτουργία εξοικονόμησης ενέργειας ρίχνοντας της επιδόσεις και κάνοντας μας να πιστεύουμε πως "έγινε αργό", ενώ στην πραγματικότητα απλά διψάει για περισσότερο ρεύμα. Για να κρατάτε την μπαταρία σας σαν καινούρια θα πρέπει μια φορά στο τόσο να την αφήνετε να αδειάζει μέχρι να μπαίνει το laptop σε αναμονή και μετά να το φορτίζετε πλήρως. Η συνεχή χρήση με τον φορτιστή επίσης κάνει κακό στην μπαταρία καθώς μένει σε αδράνεια και χάνει την χωρητικότητα της. Μια καλή τακτική είναι να χρησιμοποιούμε για τις καθημερινές ασχολίες το laptop χωρίς την χρήση φορτιστή και να φορτίζουμε όταν θέλουμε να κάνουμε κάτι πιο απαιτητικό. Επιπλέον οι μπαταρίες έχουν περίπου 2 χρόνια ζωής, για να συνεχίσετε να απολαμβάνετε την φορητότητα και τις επιδόσεις του laptop σας καλό είναι να αντικαθιστάται κάθε 2 χρόνια η μπαταρία. Ένα λογισμικό που θα σας βοηθήσει στην συντήρηση της μπαταρίας σας είναι το δωρεάν BatteryCare. Τέλος, σε περιόδους καύσωνα κι εφόσον δεν έχουμε κλιματισμό, καλό είναι να αφαιρούμε την μπαταρία από το laptop & να το χρησιμοποιούμε μόνο με τον φορτιστή καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες κάνουν ζημιά στα στοιχεία της μπαταρίας.